Bir malın satışını artırmak için müşteriye başka bir malın kampanya koşulları kapsamında bedelsiz verilmesinde, satılan malın bedeli üzerinden kendi KDV oranı uygulanır; promosyon malı için ayrıca satış KDV’si hesaplanmaz. Promosyon malının alış KDV’sinin ne kadarının indirilebileceği, satılan mal ile promosyon malının tabi olduğu KDV oranlarına ve satılan işlemin istisna niteliğine bağlıdır.
Uygulamanın şartı ve fatura düzeni
Açıklamalar, satışa bağlı gerçek bir promosyon için geçerlidir. Kampanya koşulları ve verilen ürün adedi belgelenmeli; promosyon ürününün stok çıkışı izlenmelidir. Faturada satılan ürün kendi bedeli ve KDV oranıyla, bedelsiz promosyon ürünü ise ayrı bir satırda 0 TL ve “kampanya promosyonu” açıklamasıyla gösterilebilir. Hediye satırında ayrıca KDV hesaplanmaz. Satıştan bağımsız karşılıksız teslimler aynı kapsamda değerlendirilmez. [1]
İki farklı KDV oranında karşılaştırma
Aşağıdaki örneklerde satılan ürünün KDV hariç satış bedeli 1.000 TL, hediye ürünün KDV hariç alış bedeli 100 TL’dir.
|
İşlem
|
Ürün %20 Hediye %10
|
Ürün %10 Hediye %20
|
|
Satış faturası
|
1.000 TL + 200 TL KDV = 1.200 TL
|
1.000 TL + 100 TL KDV = 1.100 TL
|
|
Hediye satırı
|
0 TL; ayrıca satış KDV’si yok
|
0 TL; ayrıca satış KDV’si yok
|
|
Hediye alış KDV’si
|
10 TL’nin tamamı indirilir
|
20 TL’nin 10 TL’si indirilir; 10 TL gider veya maliyet
|
İkinci örnekte indirim: 20 TL × (%10 / %20) = 10 TL. Promosyon malının oranı satılan malın oranından yüksekse Tebliğ I/B-10.1 oran sınırlaması uygulanır. Alışta önce indirime kaydedilen ancak indirimi mümkün olmayan tutar, teslim aynı dönemdeyse indirim hesabından çıkarılır; daha sonraki dönemde verilmişse teslim dönemi beyannamesinde “İlave Edilecek KDV” yoluyla düzeltilir. Kalan tutar gider veya maliyettir.
KDV istisnalı ürün yanında KDV’ye tabi hediye
Satılan ürün KDV’den istisna ise önce istisnanın kanuni dayanağı belirlenir. Örneğin istisna kapsamındaki basılı kitapların teslimi KDV Kanunu 13/n kapsamında tam istisnadır; bu teslim %0 oranlı bir satış olarak adlandırılmaz. Kitap bedeli faturada ilgili istisna maddesiyle gösterilir. Satışa bağlı bedelsiz promosyon niteliğindeki defter için ayrıca KDV hesaplanmaz; defter teslimi kendi başına 13/n istisnası değildir.
|
Satılan işlemin niteliği
|
Promosyon malının alış KDV’si
|
|
Tam istisna (örnek: KDVK 13/n)
|
İndirim hakkı, istisna işlemiyle ilişki ve genel şartlar çerçevesinde değerlendirilir. İstisna %0 oran sayılarak %0/%10 veya %0/%20 formülü kurulmaz.
|
|
Kısmi istisna
|
Kural olarak bu istisna işlemine ilişkin yüklenilen KDV indirilemez; KDVK 30/a’daki özel istisnalar ayrıca incelenir.
|
Değerlendirme sınırı: Tebliğ I/B-10.1’in farklı oran formülü, iki oranlı vergiye tabi ürün karşılaştırmasını açıkça düzenler. İstisnalı ana satış yanında verilen KDV’ye tabi promosyon ürününün alış KDV’si bakımından, istisnanın türü ve doğrudan ilişki somut olayda ayrıca incelenmelidir. Bu nedenle istisnalı işlemlerin tümü için tek bir düzeltme veya indirim sonucu çıkarılmamalıdır.
