Özel öğretim kurumlarında çalışan öğretmen ve yöneticilere yapılan ödemeleri 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (GVK) ve 5510 sayılı Kanunun prime esas kazanç hükümleri yönünden birlikte özetlemektedir. Aynı ödeme için mükerrer gelir vergisi istisnası uygulanmaz.
5580 sayılı kanuna göre yapılan isitsnalı ödemeler sadece özel eğitim kurumları çalışanları için uygulanırken, diğer istisna ödemeleri tüm kurumları kapsamaktadır.
1. 5580 SAYILI KANUNA ÖZGÜ ÖDEMELER
Bu bölümde yalnız özel öğretim kurumu rejimine özgü ödemeler gösterilmiştir. Bu ödemelerin gelir vergisinden istisna olması SGK primi yönünden ayrıca istisna doğurmaz.
|
Ödeme
|
2026/II GV istisna sınırı
|
GV istisnası
|
SGK istisnası
|
Gerekli belgeler
|
|
Eğitim-öğretim tazminatı
|
1-2. derece emsali: 18.044,65 TL/ay
3-4. derece: 17.296,29 TL/ay
5-9. derece: 15.799,55 TL/ay
|
VAR
|
YOK
|
MEB çalışma izni; görev/hizmet süresi; kamu emsal hesabı; bordro
|
|
Yabancı dil tazminatı
|
Kamu emsaline göre 551,43–2.048,17 TL/ay
|
VAR
|
YOK
|
YDS/e-YDS/eşdeğer belge; gerekiyorsa görevde yararlanma yazısı; emsal hesap; bordro
|
|
Öğretim yılına hazırlık ödeneği
|
8.665,32 TL/yıl
|
VAR
|
YOK
|
MEB çalışma izni; öğretmenlik görev belgesi; öğretim yılı görev kaydı; ödeme/bordro belgesi
|
|
Aile/Eş Yardımı
|
2026'da 3.303 TL/ay
Resmî okul personeline 657/202-203 uyarınca sağlanan kamu emsali tutar kadar
|
VAR
|
VAR
|
Eş zorunlu sigortalı çalışmamalı ve SGK'dan gelir/aylık almamalı. Aile durum bildirimi; evlilik/nüfus kaydı; eşin zorunlu sigortalı çalışmadığı ve SGK'dan gelir/aylık almadığına ilişkin belge/beyan; bordro
|
Aile/eş yardımı notu: Bu ödemenin gelir vergisi istisnası GVK'da genel bir eş yardımı istisnasından değil; 5580 sayılı Kanunun 9 uncu maddesindeki sosyal yardım hükmü ile resmî okul personeline 657 sayılı Kanunun 202-203 üncü maddeleri uyarınca sağlanan kamu emsalinden kaynaklanır. SGK yönünden ise istisna 5580'den değil, 5510 mad. 80'den doğar.
2. 193 SAYILI GVK VE 5510 KAPSAMINDA GENEL ÜCRET / SGK İSTİSNALARI
Burada yer alan istisnayan ilişkin uygulamalar sadece eğitim kurumları için değil vergi mükellefi olan tüm gerçek ve tüzel kişiler için geçerlidir.
|
Ödeme Cinsi
|
İstisna Tutarı (2026)
|
Dayanak
|
Açıklama
|
GV İstisnası
|
SGK İstisnası
|
Gerekli Belgeler
|
|
Çocuk yardımı
|
0-6 yaş: 787,76 TL/ay/çocuk
6 yaş üstü: 393,88 TL/ay/çocuk
|
GVK 25/4; 5510/80
|
GV ve SGK istisna sınırları birbirinden farklıdır.
|
VAR
|
VAR – 660,60 TL/ay/çocuk; en fazla 2 çocuk
|
Aile/çocuk bildirimi; nüfus kayıt bilgileri; gerektiğinde öğrenim/malullük belgesi
|
|
Yemek – yemek kartı/çeki/kuponu veya yemek hizmeti
|
300 TL + %10 KDV = 330 TL/fiilen çalışılan gün
|
GVK 23/8; 5510/80; 7577 s. Kanun
|
İşyerinde/müştemilatında yemek verilmemesi halinde yemek kartı/çeki/kuponu veya yemek hizmeti. 17.04.2026'dan itibaren SGK günlük istisna tutarı da 300 TL'dir.
|
VAR
|
VAR
|
Yemek kartı/organizasyon sözleşmesi; KDV'li fatura; çalışan bazlı yükleme; puantaj
|
|
Yemek – çalışana nakit yemek bedeli ödenmesi
|
300 TL/fiilen çalışılan gün
|
GVK 23/8; 5510/80; 7577 s. Kanun
|
İşyerinde/müştemilatında yemek verilmemesi halinde nakit yemek bedeli ödenebilir. 17.04.2026'dan itibaren GV ve SGK günlük istisna tutarı 300 TL'de eşitlenmiştir.
|
VAR
|
VAR
|
Puantaj; bordro; banka ödeme kaydı; işyerinde yemek verilmediğine ilişkin uygulama kayıtları
|
|
Toplu taşıma kartı/bileti
|
158 TL + %20 (KDV) = 189,60 TL/fiilen çalışılan gün
|
GVK 23/10
|
Çalışanın işe gidip gelmesi için toplu taşıma kartı, bileti veya bu amaçla kullanılan ödeme aracı sağlanması.Nakit Ödeme için GV ve SGK istisnası yoktur.
|
VAR
|
VAR
|
Toplu taşıma kartı/bileti; fatura; çalışan bazlı yükleme; puantaj
|
|
İşveren servisi
|
Tamamı
|
GVK 23/10
|
İşveren tarafından taşıma hizmeti sağlanması. Gerek şirket aracı gerekse de kiralık aracın her türlü gideri ve KDV’si
|
VAR
|
VAR
|
Servis sözleşmesi/faturası; güzergâh ve personel listesi
|
|
İşverene ait konut tahsisi
|
Brüt 100 m²'ye kadar
|
GVK 23/9
|
İşverene ait konutun çalışana tahsisi.
|
VAR
|
VAR
|
Tapu; brüt m² bilgisi; tahsis yazısı
|
|
Doğum yardımı
|
GV: çalışanın iki aylık ücretine kadar
SGK: üst sınır yok
|
GVK 25/5; 5510/80
|
Doğum nedeniyle yapılan gerçek yardımın çalışanın iki aylık ücretine kadar olan kısmı GV'den istisnadır; aşan kısım ücret olarak vergilenir. SGK yönünden tutar sınırsız PEK dışıdır.
|
VAR
|
VAR
|
Doğum/nüfus belgesi; ödeme kararı; bordro/dekont
|
|
Ölüm yardımı
|
GV: üst sınır yok
SGK: üst sınır yok
|
GVK 25/1; 5510/80
|
Çalışanın eşinin, çocuğunun, anne veya babasının ölümü nedeniyle çalışana yapılan ölüm yardımı ile çalışanın ölümü halinde hak sahiplerine/kanuni mirasçılarına yapılan ölüm yardımı
|
VAR
|
VAR
|
Ölüm belgesi; nüfus/hak sahipliği; ödeme kararı; ödeme belgesi
|
|
Evlenme yardımı
|
GV: çalışanın iki aylık ücretine kadar
SGK: üst sınır yok
|
GVK 25/5; 5510/80
|
Evlenme nedeniyle yapılan yardımın çalışanın iki aylık ücretine kadar olan kısmı GV'den istisnadır; aşan kısım ücret olarak vergilenir. SGK yönünden tutar sınırsız PEK dışıdır.
|
VAR
|
VAR
|
Evlilik belgesi; ödeme kararı; bordro/dekont
|
|
Görev yolluğu / harcırah
|
2026 yurt içi gündelik: azami 900 TL/gün
+ belgeli gerçek yol giderleri
|
GVK 24/2; 5510/80; 6245 s. Kanun (referans)
|
Özel sektörde geçici görev nedeniyle ödenen gündeliğin 2026 için azami 900 TL/günlük kısmı GV'den istisnadır. Belgeli gerçek yol giderleri ayrıca karşılanabilir. Belgeli gider ve gündelik yöntemleri görevin niteliğine göre birlikte uygulanabilir.
|
VAR
|
VAR
|
Görevlendirme yazısı; harcırah cetveli; bilet/fatura; konaklama ve diğer gider belgeleri
|
|
Kıdem tazminatı
|
73.729,87 TL × hizmet yılı (2026/II tavanı)
|
GVK 25/7
|
Kanuni kıdem tazminatı şartları dahilinde.
|
VAR
|
VAR
|
Fesih/çıkış; hizmet süresi; kıdem hesap pusulası; dekont
|
|
Ayni yardımlar
|
GV’ye tabi SGK yok
|
5510/80
|
Mal olarak yapılan ayni yardımlar SGK yönünden PEK dışıdır; nakit karşılığı kural olarak prime tabidir.
|
YOK
|
VAR
|
Fatura; teslim/tahsis tutanağı; personel listesi
|
|
Özel sağlık / şahıs sigortası primi
|
GV: aylık brüt ücretin %15'ine kadar; 2026 yıllık toplam üst sınır 396.360 TL
SGK: işveren özel sağlık + BES toplamı 9.909 TL/ay
|
GVK 63/3; 5510/80
|
Ücretlinin Kendisi tarafından Ödenen kendisi, eşi ve küçük çocukları için ödediği nitelikli sağlık/şahıs sigortası primleri ücret matrahından indirilebilir.
İşverenin çalışan adına ödediği şahıs sigortası primi ise önce ücret menfaati olarak bordroya alınır; şartları varsa aynı limitler içinde ücret matrahından indirilebilir.
|
VAR
|
VAR
|
Poliçe; prim makbuzu/ödeme belgesi; çalışan bazlı prim dökümü; bordro
|
|
İşveren BES katkısı
|
Çalışan GV matrahından indirim YOK
İşveren gideri: aylık ücretin %15’I; 2026 yıllık üst sınır 396.360 TL
SGK: özel sağlık + BES toplamı 9.909 TL/ay
|
GVK 40/9; 5510/80
|
BES katkı payı çalışanın ücret GV matrahından indirilemez. İşveren, çalışan adına ödediği BES katkısını ücretle ilişkilendirmeksizin GVK 40/9 kapsamında gider yazabilir. Bu gider limiti, çalışanın GVK 63/3 kapsamındaki şahıs sigortası primleriyle ortak izlenir.
|
Çalışan yönünden YOK; işveren gider indirimi VAR
|
VAR
|
BES sözleşmesi; çalışan bazlı katkı payı dökümü; işveren ödeme belgesi; limit takip cetveli
|
|
Kadın Çalışanlara Sağlanan Kreş hizmeti
|
her bir çocuk için aylık, asgarî ücretin aylık brüt tutarının %50'sini aşmamak üzere bu istisnadan yararlanılır.
|
GVK 23/16
|
İşveren bu hizmeti kendisi sağlarsa tamamı, dışarıdan hizmet alırsa ödemenin doğrudan bu hizmetleri sağlayan gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerine yapılması şartıyla.
|
VAR
|
VAR
|
Kreş yada anaokulu faturayı ödemeyi yapan kuruma düzenlemelidir.
|
|
Asgari ücret GV istisnası
|
Asgari ücrete isabet eden gelir vergisi
|
GVK 23/18
|
Yalnız gelir vergisi istisnasıdır; SGK primi istisnası değildir.
|
VAR
|
YOK
|
Bordro; aylık GV hesap cetveli
|
3. UYGULAMA NOTLARI
• GVK 23/8 uyarınca 2026 yemek bedeli temel istisna tutarı 300TL*çalışılan gündür. İşverenin çalışana nakit yemek bedeli ödemesi de, işyerinde/müştemilatında yemek verilmemesi ve fiilen çalışılan güne ilişkin olması şartıyla bu limite kadar GV'den istisnadır.
• Yemek kartı/çeki/kuponu ile sağlanan yemek hizmetinde bu notta güncel KDV Genel Uygulama Tebliği uyarınca %10 KDV esas alınmış ve KDV'li fatura modelinde 330 TL/gün gösterilmiştir.
• Ulaşımda GVK 23/10 temel sınırı 158 TL/gündür; toplu taşıma kartı/bileti KDV'li temininde %20 KDV ile 189,60 TL/gün olarak gösterilmiştir. Nakit ulaşım bedeli ise KDV hariç olarak dikkate alınmalıdır.
• Yemek yardımı – SGK güncellemesi: 7577 sayılı Kanun ve SGK 2026/12 Genelgesi uyarınca 17.04.2026'dan itibaren bu tutar 300TL+KDV/çalışılan gün olmuştur. Böylece bu tarihten itibaren nakit yemek ödemesinde GVK ve SGK günlük sınırı 300TL+KDV'de eşitlenmiştir.
• 5580 kapsamındaki eğitim-öğretim tazminatı, yabancı dil tazminatı ve öğretim yılına hazırlık ödeneğinde SGK istisnası yoktur.
• Aynı ödeme için 5580 ve GVK istisnası iki kez uygulanmaz.
• Belgelendirme ve bordro: İstisna uygulanacak her ödeme bordroda kendi adıyla ayrı gösterilmeli; kanuni dayanak, dönemsel limit, hak sahipliği ve ödeme şekli özlük/bordro dosyasında tevsik edilmelidir. GV istisnası ile SGK PEK istisnasının aynı tutarda veya aynı şartlarda olduğu varsayılmamalıdır.
• 5580 kapsamındaki özel ödemeler: Eğitim-öğretim tazminatı, yabancı dil tazminatı ve öğretim yılına hazırlık ödeneğinin GV istisnası kamu emsali sınırında uygulanmalıdır. Bu ödemelerin 5580 kapsamında GV'den istisna olması SGK istisna hakkı doğurmaz; özel okul çalışanlarına yapılan bu nakdi ödemeler 5510/80 yönünden prime tabidir.
• Görev yolluğu / harcırah: GVK 24/2 uyarınca özel sektör çalışanına geçici görev nedeniyle ödenen yurt içi gündeliğin 2026 için azami 900 TL/günlük kısmı GV'den istisnadır. Gerçek yol giderleri belgeleri karşılığında ayrıca ödenebilir. Konaklama gibi gerçek giderlerin belge karşılığı karşılanması ile uygun gündelik ödemesi birlikte kurgulanabilir. 900 TL'yi aşan gündelik kısmı ücret olarak vergilendirilir. Görev yollukları 5510/80 uyarınca PEK dışıdır.
• Ölüm, doğum ve evlenme yardımları: SGK yönünden gerçek mahiyetteki ölüm, doğum ve evlenme yardımları miktarı ne olursa olsun PEK dışıdır. GV yönünden ölüm nedeniyle yapılan gerçek yardım ve tazminatlarda GVK 25/1 kapsamında tutar sınırı yoktur. Doğum ve evlenme yardımlarında ise GVK 25/5 gereğince istisna çalışanın iki aylık ücretiyle sınırlıdır; aşan kısım ücret olarak vergilenir.
• Ayni yardımlar: Mal olarak sağlanan ayni yardımlar SGK yönünden tutarına bakılmaksızın PEK dışında kalır. Ancak aynı menfaatin para olarak ödenmesi halinde, 5510/80'de ayrıca istisna edilmemişse kural olarak prime tabi olur. Gelir vergisi yönünden ise ayni yardımın türüne göre ayrıca GVK hükümleri kontrol edilmelidir.
• Aile/eş ve çocuk yardımları: Aile/eş yardımının GV istisnası özel okul bakımından 5580/9 ile 657/202-203'teki kamu emsali üzerinden değerlendirilir. SGK istisnası ise 5510/80'den kaynaklanır. Çocuk yardımında GV ve SGK limitleri farklı olduğundan bordroda iki ayrı sınır takip edilmelidir.
• Ulaşım yardımı: GVK 23/10 istisnası işveren tarafından toplu taşıma kartı, bileti veya bu amaçla kullanılan ödeme aracı sağlanması halinde uygulanır. Günlük istisna fiilen çalışılan gün esasına göre hesaplanır. Nakit ulaşım ödemesi bu istisna kapsamında değerlendirilmemelidir.
• Yemek yardımı: İşyerinde veya müştemilatında yemek verilmemesi halinde GVK 23/8 kapsamındaki günlük istisna fiilen çalışılan günler için uygulanır. 17.04.2026'dan itibaren nakit, yemek kartı/çeki/kuponu veya dışarıdan sağlanan yemek hizmetinde SGK istisna sınırı da 300 TL/gündür. İşyerinde/müştemilatında doğrudan sağlanan yemek hizmeti ise SGK yönünden tutar sınırlaması olmaksızın PEK dışıdır.
• İşveren BES katkısı: BES katkı payı çalışanın ücret gelir vergisi matrahından indirilemez. Buna karşılık işverenin çalışan adına BES'e ödediği katkı payı, ücretle ilişkilendirilmeksizin GVK 40/9 kapsamında işveren yönünden gider yazılabilir. Gider yazılabilecek tutar, çalışanın GVK 63/3 kapsamındaki şahıs sigortası primleriyle birlikte aylık brüt ücretin %15'ini ve 2026 yılı için yıllık 396.360 TL'yi aşamaz. SGK yönünden işveren özel sağlık primi + BES katkısı toplamının 9.909 TL/ay'a kadar olan kısmı PEK dışıdır.
• Özel sağlık / şahıs sigortası primleri: Çalışanın kendisi, eşi ve küçük çocukları için ödediği sağlık/şahıs sigortası primlerinin kanuni şartları taşıyan kısmı ücret GV matrahından indirilebilir. Aylık üst sınır brüt ücretin %15'i, 2026 yıllık üst sınır 396.360 TL'dir. İşverenin çalışan adına ödediği şahıs sigortası primi ücret menfaati sayılarak bordroya alınır; şartları varsa GVK 63/3 limitleri içinde matrahtan indirilebilir. SGK'da ise yalnız işveren tarafından ödenen özel sağlık primi ile BES katkısının toplamı için 9.909 TL/ay ortak PEK istisnası uygulanır. Itimat kontrole mani değildir.
