(KVK Geçici 19. Madde ve Taslak Tebliğ Açıklamaları)

1. GİRİŞ

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa eklenen Geçici 19 uncu madde ile gerçek ve tüzel kişilere yurt dışında bulunan veya işletme kayıtlarında yer almayan bazı varlıklarını kayıt altına alma ve belirli şartlarla vergi incelemesine karşı koruma elde etme imkânı tanınmıştır.

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan Taslak Tebliğ ile uygulamanın usul ve esasları da açıklanmıştır.

Düzenleme 31 Temmuz 2027 tarihine kadar uygulanacaktır.

2. KAPSAMA GİREN VARLIKLAR

Aşağıdaki varlıklar bildirim konusu yapılabilecektir:

✓ Türk Lirası

✓ Döviz

✓ Altın

✓ Hisse senetleri

✓ Tahvil ve bonolar

✓ Yatırım fonları

✓ Diğer sermaye piyasası araçları

Taşınmazlar, araçlar, makine ve benzeri varlıklar kapsamda değildir.

Ancak yurt dışındaki taşınmazların satılarak para veya menkul kıymete dönüştürülmesi halinde uygulamadan yararlanılması mümkündür.

3. SON BAŞVURU TARİHİ

Bildirimler en geç:

31 TEMMUZ 2027

tarihine kadar banka veya aracı kurumlara yapılabilecektir.

Bu tarihten sonra bildirim veya düzeltme yapılması mümkün olmayacaktır.

4. YURT DIŞI VARLIKLAR İÇİN İZLENECEK YOL

Aşama 1

Yurt dışındaki;

• banka hesapları,
• yatırım hesapları,
• altın hesapları,
• menkul kıymet portföyleri

tespit edilmelidir.

Aşama 2

Banka veya aracı kuruma bildirim yapılmalıdır.

Aşama 3

Bildirimden itibaren;

2 AY İÇİNDE

varlıkların;

• Türkiye'ye transfer edilmesi,
  veya
• Türkiye'deki banka/aracı kurum hesaplarına aktarılması

gerekmektedir.

5. YURT İÇİ KAYIT DIŞI VARLIKLAR

Şirket veya gerçek kişilere ait olup;

• kayıtlarda bulunmayan,
• muhasebeleştirilmemiş

nakit, döviz, altın ve menkul kıymetler de bildirilebilecektir.

Bu durumda bildirilen kıymetlerin banka veya aracı kurum hesaplarına yatırılması gerekmektedir.

6. VERGİ ORANLARI

Vergi banka veya aracı kurum tarafından tahsil edilerek vergi dairesine ödenecektir.

7. %0 VERGİ İMKÂNI

Aşağıdaki yatırım araçlarında değerlendirilmesi şartıyla vergi oranı düşmektedir:

• Vadeli mevduat hesapları
• Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS)
• Kira sertifikaları
• Girişim sermayesi yatırım fonları

En az 5 yıl tutulacağının taahhüt edilmesi halinde vergi oranı %0 olacaktır.

8. YENİ TEBLİĞ TASLAĞI İLE GELEN 10 GÜNLÜK KURAL

Taslak Tebliğe göre;

bildirilen varlıkların;

• yurt dışı varlıklarda transfer tarihinden,
• yurt içi varlıklarda bildirim tarihinden

itibaren

10 GÜN İÇİNDE

taahhüt edilen yatırım araçlarına dönüştürülmesi gerekmektedir.

Bu husus özellikle %0, %1, %2, %3 ve %4 oranlarından yararlanmak isteyen mükellefler açısından önem taşımaktadır.

9. ŞİRKETLERDE MUHASEBE KAYDI

Bildirilen varlıklar muhasebe kayıtlarına alınacaktır.

Karşılığında pasifte;

ÖZEL FON HESABI

oluşturulacaktır.

Örnek:

102 Bankalar ............. 100.000.000

549 Özel Fon Hesabı ..... 100.000.000

10. FON HESABININ DURUMU

Fon hesabı;

• 2 yıl boyunca işletmeden çekilemez,
• sermayeye ilave edilebilir,
• başka amaçla kullanılamaz.

Tasfiye, birleşme ve bölünme gibi işlemlerde de özel koruma sağlanmaktadır.

11. İKİ YIL SONUNDA NE OLACAK?

Kanun hükmüne göre;

bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçtikten sonra;

✓ Fon hesabı işletmeden çekilebilir.

✓ Vergilendirme yapılmaz.

✓ Kâr dağıtımı sayılmaz.

✓ Kurum kazancına ilave edilmez.

12. EN ÖNEMLİ KONU: 2 YILLIK FON SÜRESİ VE 5 YILLIK TAAHHÜT

Taslak Tebliğ sonrasında uygulamanın en kritik konusu budur.

Kanunda;

• Fon hesabı için 2 yıl,
• Vergi avantajı için 1-5 yıl arası yatırım taahhüdü

öngörülmüştür.

Taslak Tebliğde;

• Taahhüt şartlarına uyulmasının zorunlu olduğu,
• Taahhüdün ihlal edilmesi halinde korumanın kaybedileceği,
• Eksik alınan verginin gecikme faiziyle tahsil edileceği

açıkça belirtilmiştir.

13. DEĞERLENDİRME

Mevcut taslak düzenlemeler çerçevesinde;

%5 vergi ödeyen mükelleflerde

2 yıl sonunda fon hesabının çekilmesi yönünde önemli bir risk bulunmamaktadır.

İndirimli vergi oranlarından (%0-%4) yararlanan mükelleflerde ise

taahhüt edilen yatırım süresi boyunca;

• yatırım araçlarının korunması,
• yatırımın bozulmaması,
• taahhüt şartlarına uyulması

gerekmektedir.

Bu nedenle özellikle %0 vergi avantajından yararlanan mükelleflerin, 5 yıllık süre tamamlanmadan fon hesabından veya taahhüt konusu varlıklardan çıkış yapmamaları yönünde ihtiyatlı hareket etmeleri tavsiye edilmektedir.

14. VERGİ İNCELEMESİ KORUMASI

Kanundaki şartların yerine getirilmesi halinde;

✓ Vergi incelemesi yapılmaz.

✓ Vergi tarhiyatı yapılmaz.

✓ Belirli şartlarla bulunan matrah farkları da koruma kapsamına alınabilir.

Bu düzenleme uygulamanın en önemli avantajıdır.

15. KORUMANIN KAYBEDİLECEĞİ HALLER

Aşağıdaki durumlarda koruma hükümleri ortadan kalkacaktır:

• Varlıkların 2 ay içinde Türkiye'ye getirilmemesi,
• Verginin süresinde ödenmemesi,
• Taahhüt edilen yatırım şartlarına uyulmaması,
• Fon hesabı şartlarının ihlali,
• Kanundaki diğer şartların yerine getirilmemesi.

16. MÜKELLEFLER İÇİN AKSİYON PLANI

□ Yurt dışı ve yurt içi varlık envanterinin çıkarılması

□ Bildirilecek tutarların belirlenmesi

□ %5 vergi ile %0 vergi seçeneklerinin karşılaştırılması

□ Taahhüt verilmesi halinde likidite ihtiyacının analiz edilmesi

□ Muhasebe kayıtlarının hazırlanması

□ Banka/aracı kurum süreçlerinin planlanması

□ Belgelerin eksiksiz muhafaza edilmesi

□ Taahhüt sürelerinin takip edilmesi

SONUÇ

Yeni Varlık Barışı düzenlemesi, yurt dışındaki ve kayıt dışı varlıkların kayıt altına alınması açısından önemli bir fırsat sunmaktadır. Bununla birlikte, özellikle indirimli vergi oranlarından yararlanılması halinde taahhüt şartlarının dikkatle değerlendirilmesi ve yayımlanacak nihai Tebliğ hükümlerinin takip edilmesi büyük önem taşımaktadır.

Mükelleflerin işlem öncesinde mali ve vergisel etkileri analiz etmeleri ve profesyonel danışmanlık almaları tavsiye olunur.